Wauw, zakelijke lessen uit de zeventiende en achttiende eeuw van de Engelsman Daniel Defoe en zijn Amerikaanse tegenhanger Benjamin Franklin. Daarbovenop de cynische kijk van Marx in zijn Economic and Philosophic Manuscripts of 1844 over de macht van geld. En als kers op de taart lessen uit Shakespeare’s Achilles. En dat allemaal voor een masterstudent creativiteit en change leadership, die zich de afgelopen maanden vooral heeft gericht op actuele academische literatuur, als vuistregel niet ouder dan drie jaar. Dit is nogal een keuzevak dat ik hier heb gekozen… En ik geniet van elk aspect ervan. Ik ben positief verrast door hoe makkelijk meer dan driehonderd jaar geschiedenis samensmelt met actuele vraagstukken en hoe het me anders laat nadenken over het hier en nu.
In deze blog richt ik me vooral op het samenbrengen van alle inzichten uit de literatuur en de les van gisteren. Eigenlijk vat ik dus gewoon samen wat we hebben besproken. Niet heel innovatief, maar het is wel wat ik op dit moment nodig heb om mijn leerproces verder te verdiepen. Maar goed, ik voeg er toch één ding aan toe, omdat er één aspect is dat tijdens al deze discussies en teksten steeds mijn aandacht trok: de kracht van liefde. Ik heb het gevoel dat het belang van verliefd worden op iets centraal staat in al die eeuwenoude lessen en nog steeds belangrijk is in onze tijd. Daarom verbind ik dat idee aan de teksten…
Zowel Defoe als Franklin pleiten voor deugdzaamheid. Als je krediet wilt krijgen voor een bedrijf, in Engeland of in de Verenigde Staten, moet je laten zien dat je geloofwaardig bent. Goede deugden helpen je daarbij. Handelaren die zich goed gedragen, laten zien dat ze betrouwbaar zijn en goed werk leveren, maken meer kans op een lening om hun bedrijf te starten of uit te bouwen. Defoe benadert dit wat theoretischer in The Complete English Tradesman, terwijl Franklin in The Portable Benjamin Franklin zijn eigen ervaringen deelt, zonder zich in te houden. Hij toont weinig bescheidenheid. Beide schrijvers benadrukken het belang van een “goede naam”. Reputatie is belangrijk en is dat altijd geweest. Je van je beste kant laten zien is één manier om daar te komen. Zorgen dat er niet slecht over je wordt geroddeld is een andere. Defoe laat dit prachtig zien in het ouderwetse voorbeeld van roddelende dames die in staat zijn om een bedrijf te ruïneren. Deze “ill neighbours blackening and blasting” kun je stoppen of vermijden door geweldig gedrag te tonen zodra je ze in je winkel krijgt en door zelf weg te blijven van roddel.
De tips van Defoe en Franklin in het kort: werk hard, doe niet mee aan roddel, wees de beste in jouw vakgebied en laat aan je investeerders zien dat je betrouwbaar bent door hun geld slim te gebruiken en leningen terug te betalen.
En wat als je geen lening nodig hebt, maar zo rijk bent dat je simpelweg een goede reputatie kunt kopen? Dan kom je uit bij Marx’ Economic and Philosophic Manuscripts of 1844. Hij stelt dat geld het hoogste goed is en dat de bezitter ervan daarom als goed wordt gezien. Als je geld hebt, hoef je niet oneerlijk te zijn, dus word je automatisch als eerlijk beschouwd. Je hebt geen intelligentie nodig, want met geld kun je slimme mensen kopen. Zelfs lelijk zijn is geen probleem voor de rijken, want zij kunnen een mooie partner kopen die hen er beter uit laat zien…
De tip uit Marx’ tekst zou dus kunnen zijn: zorg gewoon dat je rijk wordt en de wereld verandert in één gelukkig Disneyland…
En nu komen we ergens. We komen op een plek waarvan ik denk dat we er niet zouden moeten zijn. In de les hadden we een discussie dat je, om leidend te zijn in je vakgebied, bereid moet zijn om alles op te offeren. Je moet zoveel en zo hard mogelijk werken, want als jij dat niet doet, rennen anderen je voorbij om jouw plek in te nemen. Daarbij werd ook verwezen naar Achilles, die een schop onder zijn kont krijgt van zijn Griekse generaals. Zij zetten Ajax voor hem neer om zijn ego te raken en hem weer zover te krijgen dat hij de beste versie van zichzelf wordt in het afslachten van nog meer Trojanen. Ik zie ook mensen alles opofferen alleen maar om geld te verdienen, misschien omdat ook zij geloven in Marx’ cynische theorie dat geld alles kan kopen. Voor zover ik het zie, kan het geen geluk kopen…
Of ik ben naïef, of het is een cultureel verschil. Ik heb het gevoel dat 24/7 werken, vervreemden van je familie en vrienden en je eigenlijk gedragen als een eikel niet de beste manier is om de leiding te nemen. Ik ben het ermee eens dat er nog steeds bedrijfsculturen zijn waarin dit gedrag wordt voorgedaan en gevolgd, maar gelukkig zijn er steeds meer voorbeelden waarin het resultaat telt en niet het aantal uren dat je op kantoor of ergens online doorbrengt.
Ik denk dat de manier om echt de leiding te nemen simpelweg is om de beste te zijn in wat je doet. En dat bereik je door te doen waar je van houdt. En niet door te doen wat het grootste salaris oplevert. Ik heb het afgelopen jaar ongelooflijk veel boeken en artikelen gelezen die de positieve effecten van passie aantonen. Dit is niet nieuw. Er wordt al decennialang onderzoek naar gedaan, over de hele wereld.
Passie voor je werk geeft je plezier. Dus als je dan toch 24/7 gaat werken, voelt het in ieder geval als 365 vakantiedagen. Wanneer mensen meer passie voelen voor hun werk en meer positieve gevoelens ervaren, vergroot dat hun repertoire aan middelen om taakgerelateerde problemen op te lossen. En passie voor werk zorgt ervoor dat de vervelende dingen op het werk minder erg lijken. Passie voor werk zou de negatieve effecten van taakconflict verminderen en de werktevredenheid vergroten. De kans op volledige betrokkenheid is groter bij medewerkers met passie dan bij mensen die dat missen.
Dit zijn slechts een paar inzichten van onderzoekers. Niet door mij verzonnen. Maar ik geloof er echt in en ik zie hoe het vermogen om problemen op te lossen, volledige betrokkenheid en geluk je tot leider kunnen maken.
Aan wie zou jij je geld toevertrouwen? Aan de gepassioneerde ondernemer die intrinsiek gemotiveerd is en de drive heeft om dingen tot een succes te maken vanuit geloof in wat hij doet?
Wie bewonder je meer en aan wie ken je een betere reputatie toe? De eikel die machtig is door geld waarvoor hij niets heeft hoeven doen? Of de Marc Zuckerbergs van deze wereld, die hun hart en ziel hebben gestoken in iets wat hen uiteindelijk rijkdom heeft gebracht?
En ik zou nog veel meer van dit soort vragen kunnen stellen. Ze leiden allemaal tot hetzelfde antwoord: mensen met passie kunnen de regels van Defoe, Shakespeare en Franklin volgen, simpelweg omdat ze dat willen. Het gaat vanzelf. Ze zijn authentiek.
Dus stop met het volgen van het geld, volg je passie en het geld zal volgen. Daar ben ik van overtuigd!