Ik wil niet de hele tijd Obama erbij halen, maar hij komt in de les vaak voorbij om veel van de onderwerpen die we bespreken te illustreren, dus hij is een makkelijk doelwit… Met alle kennis die onze professor over hem heeft gedeeld, krijgen we een mooi voorbeeld van hoe iemand vanuit anonimiteit kan doorgroeien naar de status van wereldleider, met de reputatie authentiek te zijn en gezien te worden als een heel charismatische leider. Ik hoop dat ik, door beter te begrijpen hoe Obama zijn eerste stappen uit de schaduw zette, strategieën kan ontdekken die anderen kunnen helpen om dat ook te doen…
Na drie dagen les en verschillende teksten lezen, zitten er twee vragen bovenaan in mijn hoofd. Ten eerste ben ik gefascineerd door het feit dat de meeste mensen die ik ken Obama heel charismatisch vinden en hem zien als een inspirerende spreker, terwijl we in de les hebben geleerd dat dit niet per se het beeld is van mensen die dichter bij hem staan. Ik zou daar graag meer over willen begrijpen.
Ten tweede wil ik afstand nemen van de groten der aarde en een aantal inzichten die we van hen hebben geleerd vertalen naar strategieën die anonieme mensen kunnen gebruiken om hun reis richting groot leiderschap te beginnen.
En ik heb vandaag nog een derde doel, namelijk proberen om alle kennis die ik de afgelopen dagen heb opgedaan via de lessen en de literatuur met elkaar te verbinden. Ik ben een beetje overweldigd door de hoeveelheid informatie en alle verschillende invalshoeken, variërend van achttiende-eeuwse wijsheid tot overenthousiaste charismagoeroes… Daarom gebruik ik aspecten uit de boeken van Smith en inzichten uit het optreden van Olivia Fox Cabane gisteren.
Adam Smith stelt dat we graag hoog willen denken over mensen met status. We beoordelen niet de persoon zelf, maar de macht die deze persoon vertegenwoordigt in onze samenleving. Dat verklaart heel goed waarom “wij, het volk” Obama zo anders zien dan de mensen die dichter bij hem staan. Wij willen de machtige, succesvolle persoon zien. Olivia vertelde ons dat charisma bestaat uit drie aspecten: macht, aanwezigheid en warmte. Alleen al door zijn macht heeft Obama dus al één onderdeel van charisma binnen. Nog twee te gaan. Het campagneteam zorgt voor nummer twee, door foto’s en filmpjes toe te voegen van puppy’s, schattige dochters en een liefdevolle relatie met een mooie, sterke vrouw. De sterke eerste indruk die mensen in de eerste twee seconden op ons maken, is een feit. En die eerste indruk is blijkbaar zo belangrijk dat we alle volgende ervaringen met Obama blijven verbinden aan die eerste indruk van de warme, machtige man die we hebben omarmd.
Dat vormt een mooie brug naar de tweede alinea in Smiths The Theory of Moral Sentiments. Hij zegt dat we meegaan in de passies van machtige mensen vanwege hun positie in de samenleving. We bewonderen de voordelen die machtige mensen zoals Obama hebben. Dat kan nog een reden zijn waarom wij Obama anders zien dan de mensen die dichter bij hem staan. Hoe dichterbij je komt, hoe saaier, of in ieder geval normaler, deze gewone persoon misschien blijkt te zijn.
Obama lijkt geweldig te presteren tijdens bijeenkomsten voor duizenden mensen, maar meer moeite te hebben om de aandacht te krijgen en vast te houden van bijvoorbeeld een groep van vijftig studenten in een klaslokaal. Zou dit een self-fulfilling prophecy kunnen zijn? Weten dat het publiek van hem houdt, maakt het misschien makkelijker om voor hen op te treden. Omdat het publiek Obama waardeert om zijn inspirerende toespraken, kan dat zijn zelfvertrouwen vergroten en de kwaliteit van zijn optreden versterken.
Dit zijn slechts twee aspecten die helpen om het beter te begrijpen, maar ik wil door naar mijn tweede vraag: wat kunnen anonieme mensen leren van de machtigen en groten om uit de schaduw te stappen en te beginnen aan hun weg richting groot leiderschap, gevolgd door anderen? Tenminste, als je dat zou willen, want Smith is ook vrij duidelijk over de last die roem met zich meebrengt. Grootheid heeft veel nadelen en is simpelweg vermoeiend. De enige reden dat mensen het verdragen, is pure ijdelheid.
Twee inzichten van Smith raken aan wat ik zelf echt geloof dat mensen helpt om het podium te betreden. Het eerste is passie. Lord Rochfaucault stelt dat liefde meestal wordt opgevolgd door ambitie, maar dat ambitie bijna nooit wordt opgevolgd door liefde. Ik weet niet of de Lord het bedoelde zoals ik het vertaal, maar deze zin laat mijn hart sneller kloppen, omdat ik geloof dat passie de wereld in beweging zet. Ik geloof dat wanneer je echte liefde of passie voelt voor iets, je ambitie om te realiseren waar je verliefd op bent geworden vanzelf volgt. Terwijl ambitieus werken aan iets wat niet dicht bij je hart ligt nooit echt werkt. Ik weet vrij zeker dat Lord Rochfaucault verwees naar de liefde van anderen om te volgen, en dat is ook belangrijk. Maar als je zelf niet verliefd wordt op iets, zul je nooit de passie uitstralen waardoor anderen er ook van gaan houden en zich bij je aansluiten. Voor mij is passie, of verliefd worden op iets, dus echt de eerste stap om uit de schaduw te komen.
Ook vanwege een tweede belangrijk punt dat Smith maakt. Voor wie niet geboren is als prins, prinses, lord, kind van een beroemde ondernemer of ster, is er geen makkelijke weg naar roem. De manier waarop alle “normale” mensen het moeten maken, is door hard te werken, enorme kennis op te bouwen, de beste te worden in je vakgebied en ervoor te zorgen dat je de wereld laat weten wat je hebt bereikt en welke uitzonderlijke kennis en prestaties je levert. Zoals in de les steeds opnieuw werd gezegd: een leider worden en blijven vraagt om een heldere visie, toewijding, consistentie en extreem hard werken.
Dit is misschien nog niet mijn eerste stap uit de schaduw. Het voelt wel als een eerste stap om een deel van de lessen en inzichten van de afgelopen dagen te verbinden met alles wat al in mijn hoofd en hart zat. Ook voor mij is er geen andere optie dan heel hard blijven werken, met een duidelijke visie en de vastberadenheid om een goede leider te worden.
Het goede nieuws dat ik gisteren van Olivia meenam, is dat ik als vrouw veel verbindingen in mijn brein heb. Dat maakt me niet per se de slimste persoon, maar het helpt me wel om beter verbonden en beter geïntegreerd te zijn. Ik hoop dat ze gelijk heeft. Voor nu zie ik dit als mijn eerste stap in het integreren van wat ik heb geleerd tijdens drie geweldige lesdagen…